Fragment przemówienia Księdza Prymasa Augusta Hlonda o roli
katolicyzmu w
Polsce powojennej wygłoszone z okazji Święta Chrystusa Króla, 28 X 1945
r., Poznań:
„Na tym tle europejskim, jaka jest postawa
religijna narodu polskiego, której chcemy dać wyraz na tym pierwszym po wojnie
obchodzie ku czci Chrystusa Króla?
W czasie
walki z bezbożnictwem hitlerowskim o byt i kulturę, Polak, czerpiąc z
najgłębszych pokładów religijnych swej duszy, umierał za Boga i wiarę z tą samą
godnością, z jaką kładł życie za ojczyznę. Nie imponowały mu pokazy brutalnej siły i nie przekonały go
realizacje materializmu, na które patrzył.
Dzisiaj
zawezwany, by z ręką na sercu wypowiedział się, na jakich zasadach pragnie
budować swe nowe życie, ten stary lud polski odpowie bez wahania, że w
atmosferze chrześcijańskiej, w ewangelicznym klimacie. Niezawodny instynkt
życiowy i sumienie wieków każe mu stanąć frontem do Chrystusa.
Polska
wyznaje więc dalej swego starego Boga. Polska odmawia dalej swe wiekowe Credo. Jak przez długie tysiąclecie,
tak i dziś Polska chrzci swe dzieci. Polska żyje nadal pod znakiem krzyża, chce
iść w przyszłość z Chrystusem, Jego nauką i Jego prawem. Na przełomie dziejów
Polska katolicka ślubuje Bogu i
zaprzysięga się wobec
przyszłych pokoleń, iż ostoi się wobec wszelkich pokus niewiary, i że uchroni
swą duszę od ubezwładnienia przez materializm.
Polska katolicka, polski katolicki lud nie uchyla się od żadnej
ofiary dla dobra Rzeczypospolitej. Chętnie poręcza swój obywatelski
udział w budowie życia państwowego, ale stoi na stanowisku, że polska
rzeczywistość zbiorowa powinna pod względem moralnym odpowiadać tej
rzeczywistości duchowej, którą naród nosi w sercu.
Nie lękamy się ani
nowoczesności, ani przemian społecznych, ani ludowej formy rządów, o ile
uszanowane zostaną zasady niezmiennej moralności chrześcijańskiej.
Chcemy, by Polska była krajem
najbardziej postępowym, najkulturalniejszym i przykładamy do tego ręki.
Chcemy współpracować z poczucia katolickiego nad wprowadzaniem takiego ustroju
społecznego, w którym by nie było ani przywilejów, ani krzywd, ani
proletariatu, ani bezrobotnych, ani głodnych, ani bezdomnych i by w polskiej
społeczności narodowej, zorganizowanej wedle nakazów sprawiedliwości i miłości
bliźniego, każdy obywatel miał możność uczciwą pracą zapewnić sobie i rodzinie
byt godny człowieka.
Państwo polskie ludowe, ufundowane na sprawiedliwości — o dostojnej
powadze, o wysokiej moralności, było odwieczną tęsknotą narodu. Polski lud katolicki kocha swoje
wskrzeszone Państwo, chce je swym trudem dźwignąć, pragnie mieć udział
w kształtowaniu jego życia i oblicza. A lud pojmuje swoje Państwo
górnie, jako wspólny twór rąk, mózgów i
ducha najszerszych warstw.
Lud katolicki oczekuje, że
nowa państwowość będzie owiana myślą chrześcijańską, plemiennym geniuszem
narodu, tajemnicą rodzimej psychiki, bo po wiekowych zawodach i bólach lud ten
chciałby w nowej Polsce czuć się wreszcie włodarzem własnych losów, bez żalu i
rozterki w duszy. Państwo chrześcijańskie będzie nie tylko ukochaniem, będzie
dumą obywateli.
Nie mylę się chyba twierdząc, że Polsce jest przez Opatrzność zastrzeżony
przywilej dziejowy ochrzczenia nowych czasów przez pokojowe wyprowadzenie
narodu z rozbieżności ideowej na gościniec szczerej zgody.
Polska, która od
dziesięciu wieków przeżywa chrześcijaństwo na swój sposób, ma swoiste wyczucie
i nastawienie także wobec
zagadnień obcego przełomu.
Polska
kroczy ku odrodzeniu własną drogą. Prędzej niż inne narody Polska znajdzie w swym gorącym a chrześcijańskim patriotyzmie
pogodzenie zdrowej, rewolucyjnej treści czasu z wiarą ludu, pokona sprzeczności, które obca nam filozofia XIX wieku skonstruowała między
materią a duchem, sprowadzi do harmonii życiowej fizyczne siły i duchowe władze
polskiego człowieka, pogodzi ducha z techniką, doczesne zadania
obywatela z jego wiecznym powołaniem, nowoczesność ze szczytną tradycją,
przyszłość ze zdobyczami duchowymi wieków.
W imię Boże, pod znakiem Chrystusa Króla, ruszamy na tę świętą i pokojową
wyprawę apostolską. Włóżmy zbroję wiary. Dopełnijmy w duszach nadprzyrodzonego
życia. Dostojnością moralną uświęćmy każdy krok. Miłością poszerzmy serca.
Śmiało i ofiarnie idźmy na apostolstwo prawdy, by Polskę uzdolnić do wielkości
i do przewodniczenia w wykuwaniu ducha
powojennego świata.
A Ty, Chryste, Boże nasz i Zbawicielu, nasz Królu wiekuisty, któryś Swą męką
i śmiercią wybawił nas z niewoli grzechu, w tę dziejową godzinę, kiedy z
ręki
Twojej przyjmujemy nowe posłannictwo, oczyść serca polskie gorzkością Twej
Męki, wybierzmuj dusze polskie mocą Ducha Świętego, myśl polską oświeć
błyskawicami prawdy Twojej, by dziełem rąk i serc naszych było Twoje Królestwo,
a Polska Twym dziedzictwem, a naród ten radością Twego Serca, a nowe czasy polskie
wiosną wiary. Bo nie rządcom tego świata, lecz Tobie, Jedynemu Królowi wieków,
powiedział Bóg: „Dam Tobie narody, dziedzictwo Twoje, a
w
posiadłość Twoją krańce
ziemi” (Ps[alm] 2, 8).
Ks. Prymas August Hlond, Chrześcijaństwo czy materializm?
„Tygodnik Warszawski” 2 XII 1945, nr 4, s. 1–2.
http://niezlomni.com/?p=2103
